Байсеркеев Аскарбек Эсенович. Жаңы типтеги мектептерде физиканы окутууда окуучулардын чыгармачылык жөндөмдүүлүктөрүн өнүктүрүү технологиясы

Извините, этот текст доступен только на Кыргызском языке For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Рубрики: Педагогика илими – окутуу жана тарбиялоонун теориясы менен методикасы (физика)

Баяндама:

Изилдөө ишинин актуалдуулугу. Коомдук мамилелердеги жана эмгектин мүнөзүндөгү социалдык-экономикалык өзгөрүүлөр – экономика, илим, техника, билим берүү менен социалдык шарттардын рухий өнүгүүсүнүн тыкыс байланышын талап кылууда. Мамлекеттердин өнүгүшүнүн дүйнөлүк тажрыйбасы күбөлөндүргөндөй алардын күч-кубаттуу экономикага ээ болушунун эң маанилүү шарттарынын бири, билим берүүнүн деңгээлин көтөрүү.
Мамлекетибиздин суверендүүлүккө жетишүүсү, өнүгүүнүн демократиялуу жолуна түшүүсү, жалпы билим берүү системасына жаңы талаптарды койду. «Кыргыз Республикасынын билим берүү жөнүндө мыйзамынын» билим берүү жаатындагы мамлекеттик саясаттын принциптеринде, «…окуп жаткандардын өзгөчө зээндүлүктөрүнүн чыгармачылыгы тынымсыз өсүүсү үчүн шарттарды түзүү» [69,5] керек — деп белгиленет. Чындыгында эле билим берүү процессинде, окуучуларды ар бир коюлган маселени чыгармачылык менен чечүүгө көнүктүрүү, алардын окуу предметтерине болгон кызыгууларын арттырат, мурда алган билимдерин, билгичтиктерин жана көндүмдөрүн жаңы кырдаалда колдоно билүүгө үйрөтөт, өз алдынча чечим кабыл алууга көнүктүрөт.
Өлкөдөгү демократиялык өзгөрүүлөрдүн таасири менен билим берүүнүн мазмуну, структурасы өзгөрүп, ал системаны реформалоонун бир багыты катары таланттуу жана жөндөмдүү балдар үчүн жаңы типтеги мектептер (ЖТМ) – лицей, гимназия, улуттук-этнографиялык мектеп ж.б. пайда болду. Анткени, билим берүү системасынын бүгүнкү күндөгү өнүгүүсүнүн бир багыты катары, индивиддин керектөөсүнө ылайык окуу-тарбия ишин уюштуруу менен чыгармачылык жөндөмдүүлүгү өнүккөн инсанды калыптандыруу өзгөчө зор мааниге ээ.
ЖТМде айрым предметтерди окутуу проблемасы эмес, анын жалпы маселелери боюнча изилдөөлөр да өтө аз. Ошондой болсо да окуучулардын чыгармачылык жөндөмдүүлүктөрүн арттырууга арналган көп окумуштуулардын изилдөөлөрү бар: психология боюнча Б.Г.Ананьев[6], Д.Б. Богоявленская [17], Л.Г.Выготский [26,27], П.Я. Гальперин [28], В.В. Давыдов [37], А.Г.Ковалев [59], Н.С. Лейтес [123], А.Н.Леонтьев [71], К.К.Платонов [117], Я.А.Пономарев [121], С.Л.Рубинштейн [130], Б.М.Теплов [146], Л.И. Уманский [150], Д.Б. Эльконин [172], Е.Л.Яковлева [174] ж.б.; өзгөчө жөндөмдүү же таланттуу окуучулардын өнүгүүсү боюнча В.А.Крутецкий[66], К.К. Платонов [117], Н.С.Лейтес [124], ж.б. көңүлгө аларлык илимий эмгектерди жаратышкан. Ал эми окутуу процессинде окуучулардын чыгармачылык жөндөмдүүлүктөрүн өнүктүрүү боюнча баалуу изилдөөлөр В.А.Крутецкийге (математика), В.Г.Разумовскийге (физика), Ю.В.Ходоковага (химия) ж.б. тиешелүү.
Б.М. Теплов ишкердүүлүктүн айрым бир түрлөрү боюнча жөндөмдүүлүктүн түзүлүшүн анализдеп жана эксперименталдык изилдөө-лөрдүн жаңы багытын түзгөн.

Поделиться

Написать комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *